Onderzoek wegen

Het persbericht over een studie is vaker de bron van een bericht dan de studie zelf.

Soorten onderzoek

SoortWat het kan aantonen
Gerandomiseerd experimentOorzaak en gevolg, binnen de opzet
CohortonderzoekVerbanden over tijd, met kans op andere factoren
DwarsdoorsnedeEen momentopname, geen richting
OverzichtsstudieSamenvatting van bestaand werk, sterker dan een enkele studie
Onderzoek in cellen of bij dierenEen aanwijzing, geen uitspraak over mensen

Waarop letten

  • Aantal deelnemers en hoe lang ze zijn gevolgd.
  • Wie het onderzoek financierde en of dat een belang raakt.
  • Of het is beoordeeld door vakgenoten of nog een voorpublicatie is.
  • Of de uitkomst die wordt gemeld, ook de vraag was waarmee het onderzoek begon.

Peer review

Beoordeling door vakgenoten filtert fouten in opzet en berekening. Het is geen garantie: gepubliceerd werk wordt later soms weerlegd of ingetrokken. Een voorpublicatie zonder beoordeling kan juist zijn, maar heeft die controle niet gehad.

Van studie naar krant

Een instelling schrijft een persbericht over eigen onderzoek. In elke stap, van studie naar persbericht naar titel, wordt de uitspraak sterker. Wie het bericht naast de samenvatting van de studie legt, ziet waar de nuance verdween.

Een enkele studie

Een losse studie verandert zelden wat er bekend is. Betekenis ontstaat wanneer meerdere onderzoeken in dezelfde richting wijzen, met verschillende groepen en methodes.

Meer in cijfers

Grafieken die misleiden

Welke ingrepen in een grafiek de indruk veranderen zonder de cijfers te wijzigen, en waarop te letten bij een beeld met cijfers.